WODC: Overgrote deel van asielmigranten nog nooit verdacht van een misdrijf.
Het WODC is het onafhankelijk onderzoeksinstituut van het Ministerie van Justitie. In juli 2026 verscheen hun onderzoek naar ‘Incidenten en misdrijven onder bewoners van COA- en gemeentelijke opvanglocaties (2019 – 2025)’.
Daaruit blijkt dat 3% van de bewoners op opvang-locaties in 2025 werd verdacht van een criminele daad, meestal winkeldiefstal. Binnen de COA-opvang zelf raakte 11 Procent betrokken bij een (non-)verbaal en/of fysiek geweldsincident. Deze percentages zijn stabiel sinds 2019, ondanks dat er meer COA-bewoners zijn en meer noodlocaties. Het overgrote deel van de COA-bewoners is dus nooit verdacht van crimineel gedrag.
Verdachten van misdrijven zijn overwegend man (97%) en jongvolwassen: 52% van de verdachte COA- bewoners is tussen de 18 en 29 jaar oud. Dat komt overeen met de criminaliteitscijfers van de Nederlandse bevolking. Opvallend is wel het hoge aandeel minderjarigen: 21% van de unieke verdachten was minderjarig, terwijl dit voor de gehele Nederlandse bevolking op 11% lag. In 2025 werd 8% van de amv’s verdacht van een misdrijf, ten opzichte van 3% onder de totale groep COA-bewoners.
In de aanbiednota aan de minister wijst het WODC speciaal op deze oververtegenwoordiging van amv’s onder de verdachte COA-bewoners. Goede begeleiding van deze kwetsbare groep is van groot belang. Partijen als de Inspectie Justitie & Veiligheid en de Kinderombudsman hebben herhaaldelijk hun zorgen geuit over de situatie (van kinderen) in de noodopvang. Volwaardige, menswaardige opvanglocaties met sociale begeleiding zijn noodzakelijk.
Lees hier de samenvatting of het hele rapport. En hier een interview met één van de onderzoekers.
Wat hen beweegt: verklaringen voor overlastgevend en crimineel gedrag
Dit is een onderzoek door Bureau Beke in opdracht van het WODC, naar factoren die aanleiding geven tot overlastgevend en crimineel gedrag van COA-bewoners. Er blijkt een brede waaier aan verklaringen voor zulk gedrag te bestaan. De onderzoekers maken onderscheid tussen enerzijds moedwillig crimineel gedrag zoals stelen (bijvoorbeeld om verslaving te financieren, geld naar familie te sturen, of gewoon voor zelfverrijking). De bestaande praktijk van opsporing, vervolging en berechting biedt hier volgens de onderzoekers voldoende uitkomst.
Anderzijds zijn er Coa-bewoners die uit miskenning, wanhoop en frustratie voor overlast en agressie zorgen, vooral binnen de Coa-locaties. Dit verdient een andere benadering. Zorgen dat deze bewoners meer gezien en gehoord worden. Preventie. Minder verhuizen van het ene Azc naar het andere. Meer structurele en langdurige opvang, waardoor ook meer contact tussen professionals en bewoners kan ontstaan. Zo krijgen professionals ook eerder zicht op mensen die kunnen ontsporen. Biedt dagbesteding, liefst met werk of school.
Gevoelens van uitzichtloosheid komen overigens vooral voor bij mensen met een kansarme aanvraag (vooral jongeren uit Noord Afrika). Onder hen is een kleine groep die voor de meeste overlast en criminaliteit zorgt. Zij blijken vaak niet (meer) de intentie tot asiel en vestiging te hebben, maar louter gericht te zijn op avontuur en geld. Dit vraagt om een aparte aanpak.
Tot slot besteden de onderzoekers aandacht aan de bestaande aanpak van overlast en criminaliteit en dragen zij mogelijke oplossingsrichtingen aan. Een voor ons interessant punt: De overlast voor omwonenden neemt af, wanneer Coa, wijkagenten en gemeente ook bewoners en ondernemers in hun samenwerking betrekken. Overlast wordt dan sneller opgemerkt en opgelost.
Lees hier het onderzoeksrapport of de samenvatting.
Deze straatreportage uit de Volkskrant (30 jan. 2026) geeft een indruk van jonge Syrische asielzoekers die leerden overleven op straat en nu voor overlast zorgen. Een dag meelopen met een jongerenwerker die contact met ze heeft. “Veel van deze jongens missen iemand die ze kunnen vertrouwen. Ze hebben helemaal niemand.”
Onderzoek naar AMV’ers die door Europa zwerven: ‘Ik heb niets te verliezen’
Dit is een onderzoek uit 2023 naar AMV’s die naar Europa komen. Vooral jongeren uit ‘veilige landen’ die weinig kans maken op een verblijfsvergunning reizen van het ene Europese land naar het andere, op zoek naar werk of (crimineel) geld. Zulke nomadische minderjarigen kampen vaak met psychische problemen of drugsverslaving, veroorzaken overlast en raken verzeild in criminaliteit.
Doel van dit onderzoek was om meer te weten te komen over de achtergrond van deze groep minderjarigen en over ervaringen van andere Europese landen met deze jongeren.
I have nothing to lose – Nomadic unaccompanied minors in Europe.
Download hier de samenvatting in het Nederlands
SUPPORT-avond over: Hoe goed om te gaan met AMV-jongeren, ook bij problemen?
Op 12 maart 2026 organiseerden wij een avond over risico’s bij het opvangen van AMV-jongeren. Wat te doen om die risico’s te minimaliseren? En wat te doen als er toch problemen ontstaan? Er werden inleidingen gehouden door ervaren Coa-medewerkers, een projectleider bij Samah, een organisatie voor en door Amv-jongeren, en door een jongerenwerker van de gemeente Bergen. Na de pauze was er een geanimeerde discussie. Lees hier het verslag.