​Bezoek aan AMV-locatie B​roek-akkers (Egmond-binnen)

Op 25 juni brachten wij met z’n drieën een bezoek aan de AMV-locatie Broekakkers in Egmond Binnen. We spraken daar met teamleidster Dorian Reijers. Zij had ons uitgenodigd om eens te komen kijken hoe jonge alleenstaande vluchtelingen daar worden opgevangen. Dan krijgen we een indruk hoe dat volgend jaar – misschien ongeveer ook zo – in Schoorl zal kunnen gaan.

Broekakkers was vroeger een groepsaccommodatie voor bijvoorbeeld schoolreisjes. Beneden zijn twee gemeenschappelijke ruimtes met keuken en eettafel. Er zijn beneden en boven slaapkamers, tweepersoons, vierpersoons en een slaapzaal voor zes personen. Voor het huis is een groot terras waar je buiten kan zitten en een grasveld om te spelen. In totaal verblijven hier 30 meisjes van 15 tot 18 jaar. De meesten komen uit Somalië of Eritrea. Het gebouw ziet er gezellig slordig uit, voldoet eigenlijk niet aan de eisen en is daarom een noodopvanglocatie.

Als we om 4 uur arriveren zijn de meisjes net terug uit school. De meesten zitten of liggen op één van de banken of zijn boven op hun kamer. Eentje is beneden aan het eten dat ze net voor zichzelf klaargemaakt heeft. Wij zitten met Dorian op de bank met een kopje thee. En later laat ze ons de hele accommodatie zien.

Dorian heeft HBO maatschappelijk werk en dienstverlening gestudeerd. Ze komt zelf van een boerderij in de kop van Noord-Holland, maar wilde iets anders doen. Tijdens haar studie ging ze stage lopen op een Amv-locatie in Den Helder, waar 50 jongeren verbleven. “Dat was in het begin wel even wennen, maar ik vond het geweldig. Je krijgt echt een band met die jongeren. En dat hebben ze ook nodig.”

Ze vindt het heel mooi en dankbaar werk. Haar richtinggevende trefwoorden voor het werk zijn: afstand en nabijheid. “Zij hebben je steun nodig en willen graag alles met je delen. Maar ze moeten ook zelfstandig worden. Dus ze moeten niet te afhankelijk van je worden. Daar moet je een balans in vinden. En dat lukt alleen als je dat telkens met ze bespreekt. Dat verschilt van persoon tot persoon.”

School, werk, vrije tijd

Overdag gaan de meiden 5 dagen per week naar school. Op het Talland Lyceum in Alkmaar krijgen ze les in Nederlands en voorbereiding op het inburger-examen. Hun eigen opleiding varieert sterk. De meesten hebben weinig school gehad, maar sommigen zaten in eigen land op de middelbare school en spreken Engels. Een paar zijn analfabeet. Op het Tallland zijn ze ingedeeld op 6 verschillende niveaus. Als iemand goed vooruit gaat kan ze doorgroeien naar een hoger niveau.

Het team op Broekakkers heeft goed contact met het Talland. Niet alleen als een leerling eens te laat is gekomen, maar ook in het algemeen over de vraag: hoe gaat het met dit meisje? En wat kunnen we doen om dat nog te verbeteren? De school houdt heel goed bij hoe een leerling zich ontwikkelt. Als een leerling een verblijfsvergunning krijgt en naar een andere gemeente verhuist, krijgt ze een rapport mee, zodat de nieuwe school kan zien hoe ver zij is.

Veel meiden werken ’s avonds of in het weekend, zodra ze een BSN nummer hebben. In de supermarkt of een avonddienst bij een restaurant kunnen ze iets bijverdienen. Dat vinden ze natuurlijk fijn.

In hun vrije tijd kunnen ze meedoen met creatieve of sportieve activiteiten. Sommigen deden bij de voetbalvereniging Egmond een proefles, anderen volgden een dansworkshop of een schildercursus. Stichting ‘De Vrolijkheid’ organiseert veel creatieve dingen voor kinderen, waar ook jonge vluchtelingen aan mee kunnen doen. “Meiden vinden het creatieve leuker, jongens kiezen vaker voor sport of fitness”, weet Dorian uit haar ervaring met jongens in Den Helder.

Voor alle kinderen en jongeren uit gezinnen met een laag inkomen betaalt het Jeugdfonds Sport en Cultuur – via de gemeente – de contributie voor zulke activiteiten.

De buurt

De Broekakkers accomodatie ligt aan het eind van een weg die rondom Egmond Binnen loopt. Er liggen wat huizen en boerderijen langs die weg.

“De buurt accepteert onze meiden nu”, vertelt Dorian. Maar toen in september ‘23 op een voorlichtingsbijeenkomst werd aangekondigd dat er jonge alleenstaande vluchtelingen zouden komen, was er wel aarzeling en ook kritiek. Een paar maanden later werd open huis gehouden, waar de meiden ook zelf hapjes hadden gemaakt. Toen kwamen er ook veel donaties van buurtbewoners, zoals kleding. Nu zijn er meerdere vrijwilligers die af en toe iets met de meisjes doen. De verhouding met de buurt is goed.

Dorian heeft ook 5 jaar in Den Helder met Amv-er’s gewerkt. Er gaan veel verhalen dat de relatie met de buurt daar niet goed was. Dat herkent Dorian niet. “In elke jeugdgroep kunnen natuurlijk spanningen voorkomen. Maar het wordt enorm opgeblazen. Als een jongere op zijn kamer ligt te roken, dan wordt dat al geregistreerd als ‘incident’. Als je dat soort dingen bij elkaar op gaat tellen lijkt het heel ernstig, maar meestal is het eigenlijk heel begrijpelijk en goed te managen.” Bij vlagen kan er wel eens wat meer deining zijn, geeft ze toe. “Maar het zijn pubers, dus dan gebeuren zulke dingen. Overigens net zo goed bij meisjes als bij jongens. Die kunnen elkaar ook wel eens in de haren vliegen.”

Meisjes en jongens

In Den Helder zitten meisjes en jongens. Die doen soms samen en soms apart mee aan activiteiten. Dorian vindt de sfeer in een gemengde groep eigenlijk gezelliger. “Dat maakt het leven wat realistischer en dynamischer. Meisjes kijken langer de kat uit de boom en zoeken meer veiligheid bij elkaar.” Jongens nemen volgens haar meer initiatief. “Je bouwt sneller een band met hun op.” Nadeel van jongens: ze koken niet zo goed als meisjes. En gooien desnoods een kipfilet in de waterkoker.

Overigens zitten de jongeren op school ook in gemengde klassen.

Aanvankelijk hield Dorian ook op Broekakkers haar hart vast of het wel goed zou gaan. “Maar het zijn allemaal enorm positief ingestelde meiden. En het is nu echt extreem rustig”.

Terwijl ze dit vertelt is er opeens reuring in de kamer. Eén van de meisjes hoort net dat ze een verblijfsvergunning krijgt. “Wow, wat geweldig” en iedereen omhelst haar om haar te feliciteren.

Als zij jonger dan 18 is, verhuist ze nu naar een Nidos huis. Maar die zitten vaak vol, dus het kan zijn dat ze hier dan nog een tijdje moet blijven.

Weerbaarheid

De meeste meisjes spreken al een beetje Nederlands, maar voor goede communicatie met de leiding is er vaak een tolk aanwezig (fysiek of telefonisch) en soms ook een multicultureel mediator. Want er moet goed gepraat worden over het leven hier en de regels. Bij het verlaten van hun ouders en hun eigen land en op de vlucht hebben ze – in alle opzichten – grenzen overschreden. Maar hier hebben ze te maken met allerlei instanties, procedures en regels. Dat kan best verwarrend voor ze zijn, legt Dorian uit. “We leggen alles uit en proberen zo transparant mogelijk te zijn. Ook moeten ze leren om zelf vragen te stellen.” Bovendien leren ze ook van elkaar. “Als er een nieuwe jongere in een slaapgroep bijkomt, dan praten ze die bij.”

In een meidengroep is er extra aandacht voor weerbaarheid. Sommigen zijn onderweg op de vlucht of in een Azc zwanger geraakt. Soms is het goed om over hun ervaringen te praten, als ze daar behoefte aan hebben. Doorverwijzing naar huisarts of hulpverlening gebeurt ook. Voorlichting wordt aan allen gegeven. Op Broekakkers verblijven nu drie alleenstaande tienermoeders. Voor elk van hun is er een apart tweepersoons kamertje.

In de gymzaal van de basisschool krijgen ze vijf keer een weerbaarheidstraining: leren om je grenzen aan te geven en met respect omgaan met de grenzen van de ander. Overigens is dit ook voor jongens belangrijk, benadrukt Dorian. Ook die kunnen trauma’s hebben als ze ergens onderweg zijn verkracht.

De toekomst in Schoorl

Dorian heeft inmiddels een schat aan ervaring in omgang met deze Amv-ers. En doet haar werk duidelijk met veel liefde en plezier. “Een beetje eelt op je ziel heb je ook wel nodig hoor, maar het is enorm fijn wat je voor deze jongeren kan betekenen.”

Er is grote kans dat Dorian komend jaar (deels ook) op de nieuwe Amv-locatie in Schoorl aan de slag gaat. Zo ontstaat al pratend het idee om tegen die tijd een avond in Schoorl te organiseren voor mensen die daar als vrijwilliger bij betrokken willen worden. Wat betekent het om als vrijwilliger aan de slag te gaan, of het nou een korte, kleine of eenmalige activiteit is, of als je juist regelmatig contact wil hebben? Wat weten we van de jongeren die verwacht worden? Welke ervaringen zijn er elders al opgedaan? Wat valt daarvan te leren? Waar heeft het Coa behoefte aan? Over zulke of andere vragen kunnen dan een paar korte praatjes worden gehouden. En we kunnen met elkaar praten over wat we willen en kunnen doen.